Loper (onderdeel schaakspel) uit ivoor
Inventarisnummer
2009_073_0895
Beschrijving
Het schaakspel is al duizenden jaren oud. Het woord zelf is afgeleid van het Perzische woord shāh, dat koning betekent. De oorsprong van het spel ligt vermoedelijk in India, waar al zo'n vijftienhonderd jaar geleden het Chaturanga-bordspel werd gespeeld, dat veel weghad van het huidige schaken. Vanuit India verspreidde het schaakspel zich via de Zijderoute eerst naar Perzië en daarna over de rest van de wereld.
Dit schaakstuk, een loper, is gemaakt uit ivoor in Brits-Indië. Indië was al langer bekend om zijn kunstig snijwerk. Door handelscontacten vanaf het midden van de 19de eeuw groeide de Indische oostkust tot een belangrijk centrum in verwerking van ivoor en hout voor de Europese en met name Britse markt. Ze maakten er meubels, kistjes en schaakspellen en gaven er hun eigen draai aan. Hun eigen schaakspellen werden gesneden naar Britse voorbeelden uit de 18de eeuw, maar gestoken uit ivoor en met meer uitgewerkte details. Door de stijgende populariteit in de tweede helft van de 19de eeuw drong standaardisatie zich op en werden de schaakstukken eenvoudiger en sterker.
De loper maakt deel uit van de inventaris archeologische vondsten uit de opgraving Jacobsmarkt (Turnhout), (S399).